Motor Krank Devir Sensörü Nedir Ne İşe Yarar? Görevi Arızası

devir sensörü mıknatıs bobin

Motor Krank Devir Sensörü Nedir Ne İşe Yarar? Görevi ve Arızası Nelerdir

Motor/Krank Devir Sensörünün Görevi Nedir?

Krank mili konum sensörü, motor devrini ve krank mili açısal pozisyonunu belirleyerek EKÜ ye bildirir. Anlık olarak motorun devir bilgisini ve 1. Silindirdeki pistonun tam olarak hangi konumda olduğunu (üst ölü noktada mı alt ölü noktada mı) elektronik kontrol ünitesine (ECU) iletir. Motor devir sensörüne; üst ölü nokta sensörü, krank mili pozisyon sensörü, krank  mili konum sensörü de denmektedir. 

(Bakınız: Araçtaki Tüm Sensörler)

volan arkası sensör dişlisi
(Volanın arkasında bulunan sensör dişlisi ve motor devir sensörü)

Krank Konum Sensörü Çeşitleri 

Endüktif Tip Krank Sensörü: Voltaj beslemesi yoktur, yapısında doğal mıknatıs bulunur ve manyetik alan değişimiyle oluşan voltaj sinyali ECU'ye iletilir.

Hall Effekt Tip Krank Sensörü: Bu tip sensörde besleme voltajı vardır, yapısındaki yarı iletken plaka ile voltaj sinyalleri gönderilir.


Motor/Krank Devir Sensörü nerededir? 

Krank devir sensörü, motorun ön tarafında krank kasnağının hemen arkasında bulunan bir dişli üzerinde (motor bloğunda ve kartere yakın) olabildiği gibi; motorun arka tarafında (şanzıman tarafında), volan dişlisinin arka tarafında bulunan ayrı bir dişli üzerinde de bulunabilir.
Renault araçlarda krank devir sensörü motorun arkasında volan tarafındadır.

motor devir sensörü krank kasnağı
(Krank kasnağı ve motor devir sensörü- Toyota Corolla 2005)

Motor/Krank Devir Sensörü Nasıl Çalışır?

Devir senörünün içerisinde bir sabit mıknatıs ve etrafına sarılmış bobin bulunur, böylece sensör, manyetik alan değişimlerinde, voltaj oluşturan bir yapıya sahiptir. Manyetik alandaki büyük dalgalanma (sensör dişlisindeki eksik diş sebebiyle), sensörde büyük voltaj değişimine sebep olur.

Sensör içerisindeki mıknatısın oluşturduğu manyetik alan karşısında dönen dişli nedeniyle sürekli değişmekte, bu yüzden sensör sargılarında yönü sürekli değişim gösteren bir gerilim oluşturmaktadır. Dişli kasnak üzerinde yeri daha önceden belirlenmiş farklı yapıdaki bir diş (daha kalın diş ya da eksik diş), sensör sinyalini değiştirir, böylece krank milinin bulunduğu açısal pozisyon ve motor devri algılanmaktadır.

Örneğin tek noktada eksik dişli dişlide, o eksik olan dişlerin sensörün önünden geçtiği konum, 1. Silindirdeki pistonun (ÜÖN) üst ölü noktada olduğu konumdur. 60 dişli bir sensör dişlisinde 60x6=360 derece olacak şekilde (Tam tur krank mili) , bir diş 6 derecelik krank açısına karşılık gelir. İki diş eksik bırakılır yani 12 derecelik açı üst ölü nokta boşluğuna karşılık gelir.

Bazı sinyal dişlilerindeyse, tam karşı karşıya iki adet diş boşluğu bulunur, örneğin toplam 60 dişlik bir sinyal dişlisinde, karşılıklı olarak (birbirne 180 derece) ikişer diş boş bırakılarak, 60-4= 56 dişlik bir, devir sensörü dişlisi kullanılır. İki ayrı diş boşluğunun avantajı, eksantrik mili konum sensörü (faz-hall sensörü) bilgisiyle birlikte,  silindirlerde ateşlemeden kaynaklı tekleme-vuruntu meydana geldiğinde, bunun hangisinden kaynaklandığı tespit edilebilir.




Motor/Krank Devir Sensörü bilgisi hangi İşler için kullanılır?

Motorda bulunan en önemli sensör, motor-krank devir sensörüdür, motorla ilgili tüm ayarlamalarda, bu sensörden gelen bilgiler kullanılır. Sensörden alınan bilgiler doğrultusunda,

*yakıt enjeksiyon başlangıcı ve yakıt püskürtme süreleri,
* değişken subap zamanlaması (VVT-i veya VTEC gibi) ayarlanmasında,
*benzinli motorlarda ateşleme zamanlaması ve ateşleme avansı,
*otomatik şanzımanlı araçlarda vites değişim noktaları,
*turbo şarj basıncının ayarlanması,
gibi temel motor fonksiyonları düzenlenir.

motor devir ve üön sensörü krank kasnağı
(Krank milinde bulunan işaret dişlisine bakan (iç kısımda) motor devir sensörü - Toyota Corolla 2015)

Motor/Krank Devir Sensörü Arızası Nedir?

Motor-krank devir sensörü arızalanırsa, motor çalışmaz. Bazı modellerde 2000 dev/dk civarında sabit dervirde arıza modunda çalışabilir. Sensör arızalandığında, bağlantı kabloları ve bağlantı soketi kontrol edilmelidir, kablo kopmaları veya kısa devreler, ya da soket gevşemeleri veya soketteki uçların yağ-kir kaplanmasıyla sensör arızalanmış olabilir. 


volan arkası sensör dişlisinde



Krank Mili Konum Sensörü Arıza Belirtileri Nelerdir? Arızası Nasıl Anlaşılır?


* Marş yapılmasına rağmen motor çalışmaz
* Motor zor çalışır
* Araç yolda giderken stop eder


(Bakınız: Araçtaki Tüm Sensörler)

Yorumlar

  1. Merhaba hocam.2002 model mercedes a 160 cdi aracim suan çalışmiyor.mars basmiyor.aku takviyesi yaparsam mars basiyor ama atesleme yapmiyor.bu çalışmama durumundan önce yolda giderken devirde düşme oluyordu.düşüşler fazlaydi ve araci cok sarsiyordu.kam mili yada krank pozisyon sensor arızası olduğundan suphelendim yazilarinizi okuduktan sonra.henuz diagnistik cihaza baglanmadi ama baska ne problemler olabilir sormak istedim.yanitlarsaniz tesekkur ederim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Öncelikle akünün doluluğunu sağlayınız, yani marş basmama sorununun sebebi akü olmasın.

      dediğinize göre takviye aküyle bile motor çalışmıyor sanırım, buradan sorunun akü olmadığını kabul edersek,
      sorun; eksantrik ya da krank mili sensöründen olabilir.

      aracınız dizel olduğundan, yakıt sisteminden (common rail) kaynaklanan, yani pompadan veya enjektörlerden de kaynaklanabilir.

      Aracı diyagnostik cihazına bağlatmanızı öneririm, mümkünse diyagnostik yazılımı full olan veya mercedes'in orjinal yazılımını kullanan bir yere veya yetkili servise bunu yaptırın ki, aracın arızasını detaylı olarak size sunabilsin.

      hatalı diyagnostik sebebiyle yanlış sensörlerin değiştirilmesi ve sorunun giderilmemesi durumlarıyla karşılaşmamış olursunuz.

      arıza elektronik olabilir, bir sensörden olabilir, belki basit bir sigortanın atmış olmasından bile olabilir.

      Sil
  2. Hocam az önce bir usta araci bilgisayara bağladı.yazilim cok taninmis bir markanin yazılımı değildi sanirim.epiclipse gibi birseydi.hata olarak yakit basinc sensörü ve kizdirma bujisi hatasini verdi.kendi getirdigi akuyu takti mars basiyordu fakat yine atesleme olmadi.bu sorun calismayi engeller mi?bir defa vurdulalim dedik ama yine çalışmadı.sorunun kaynağı kablo hortum vs arizasi mi yoksa beyinle alakali midir?kibrista yasiyorum ve burdaki ustalar gordugum kadariyla pek isinim ehli kimseler degiller.ufak bir soket arizasini büyütup motor indirmeye kadar götürecekleri inancındayim.yorumlarinizin benim için çok onemli oldugunu vurgulamak isterim.simdiden tesekkurler.saygilarimla

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Kızdırma bujilerinin çalışmaması motorun çalışmasını engeller,
      yakıt basınç sensörü arızası da motorun çalışmasını engelleyebilir.

      buradan teşhis etmek mümkün değil, ustanızla birlikte hareket etmeniz uygun olacaktır. şüpheli parçaları çalışıyor mu diye test edebilir; örneğin kızdırma bujilerini, ona göre adım adım ilerlenir.

      Sil
  3. selamün aleyküm hocam benimde 1999 mode mıtsıbushi carismada motor soğukken marşa bastığımda araç hemen çalışıyor fakat motor ısındıktan sora aracı stop ettrip tekrar çalıştırmak istediğimde 5-6 saniye marşa bastıktan sonra çalışıyor ve bu sorun yaz aylarında daha çok oluyor acaba nedeni nedir

    YanıtlaSil