Takip Edin

Ateşleme Bobini Nedir Arızası Belirtileri ve Tamiri

elektronik ateşleme sistemi bobin

Elektronik Ateşleme Bobininin Görevi Nedir? Ne işe yarar?
Ateşleme bobinleri, en son teknoloji kullanılarak üretilen direkt ateşlemeli benzinli motorlarda, her bir silindir için ayrı ayrı buji kafalarına takılmış olan ve 30 bin voltluk gerilim üreterek bujilerde kıvılcım oluşmasını sağlayan elektronik parçalardır. Her bujinin tepesinde kendi ateşleme bobini vardır.

Ateşleme Bobini Nasıl Çalışır? (Direkt-Bağımsız Ateşleme Sistemi) (Kalem tip buji üstü ateşleme bobini)
Elektronik (bağımsız) ateşleme sisteminde kullanılan ateşleme bobinleri temel çalışma prensibi olarak, klasik ateşleme sistemindeki endüksiyon bobini gibi çalışır. 


Klasik ateşleme sisteminden ve distribütörsüz ateşleme sisteminden farklı ve gelişmiş olarak, bu sistemde her silindir için (yani her buji için) ayrı bir ateşleme bobini bulunmaktadır. Ateşleme bobinleri, motor kontrol ünitesinin kumandasıyla, ateşleme sırası gelen silindirin bujisinde kıvılcım oluşturacak şekilde çalışır.
Her ateşleme bobininin içinde iki adet sargı bulunur, primer (birincil) sargı ve sekonder (ikincil) sargı. Bu iki sargı iç içedir ve en içte bir demir nüve (çekirdek) vardır, bu da manyetik alanın güçlenmesini sağlar. ECU (motor kontrol ünitesi), ateşleme bobininin primer sargısına akım verir ve tam ateşleme yapılması anında bu akımı keserek, sekonder sargıda 30 bin volt  oluşmasını sağlar. Yani ateşleme bobini 20-30 bin volt üretir. Ateşleme bobini buji kulesine sıkıca geçmiş durumdadır ve sekonder sargı bujini orta elektrotuna bağlıdır. 30 bin voltluk (+) pozitifi yüklü gerilim bujinin orta elektrotundan girer ve yanma odasına bakan uçtan buji tırnaklarından atlayarak (şasilenerek) kıvılcım oluşturur. Böylece yanma odasına alınan hava-yakıt karışımı yakılır (patlatılır).
Çok bobinli soketli tip ateşleme bobinlerinde motor verimi daha yüksek olurken, daha düşük egzoz emisyonları elde edilir.

ateşleme bobini nerede

Ateşleme bobinin arızası nasıl anlaşılır? Ateşleme bobini arıza belirtileri nelerdir?
Ateşleme bobini bozulursa motor titreşimli çalışır, rölantide kendiliğinden stop eder, marş yapıldığında motor geç-zor çalışır, arabanın çekişi düşer, yakıt sarfiyatı artar.

Ateşleme bobininin arızasını anlamak aslında kolaydır, eğer aracınızda bağımsız elektronik ateşleme sistemi varsa, (yani buji kablosu olmayan yeni sistem), aşağıdaki resimde gösterildiği gibi, sırasıyla ateşleme bobininin soketini çıkararak, motorun tepkisine bakınız. Soketi çıkardığınızda motor sarsıntı-titreşim yapıyorsa, o ateşleme bobini sağlamdır. Soketi çıkardığınızda motorun çalışmasında hiçbir değişiklik hiçbir titreşim olmuyorsa, ateşleme bobini ya da buji arızalıdır, o silindirde kıvılcım oluşmadığı için yanma da olmuyordur. Kontrol edilen silindirde ateşleme olmuyorsa o bujinin ateşleme bobini ya da buji arızalı olabilir, emin olmak için bujiyi kontrol edin, buji sağlamsa ateşleme bobini bozuktur.

Ateşleme bobini nasıl sökülür?
Aşağıdaki resimde gösterildiği gibi, bobinin elektrik soketi sökülür ve ateşleme bobinin silindir kapağına sabitleyen bir civata sökülür, böylece ateşleme bobini yukarı çekilerek çıkartılır. Dikkat: Motor çok sıcakken buji ateşleme bobini çıkarılmaz.

ateşleme bobini arızası

Eğer aracınızda tek bir ateşleme bobini ve buji kabloları varsa, gene yukarıdaki gibi, yalıtkan bir eldivenle, sırasıyla buji kablolarını çekin, motor sarsıntı yapıyorsa, o çektiğiniz silindirin ateşlemesi sağlamdır, bujisi de sağlamdır. Buji kablosunu çıkardığınızda motor hiç tepki vermiyorsa, o silindirde ateşleme arızası vardır, büyük ihtimalle buji arızalıdır. Bu test sırasıyla her silindirin bujisi için yapılır. Buji sağlamsa, motorun subap sisteminin sağlam olduğundan emin olun, subap sistemi sağlamsa, ateşleme bobini arızalı olabilir. Bazen subapların aşınmış olmasından dolayı, silindirde yanma kötü oluşur, aslında ateşleme sistemi (buji ve ateşleme bobini) sağlam olmasına rağmen, buji kablosunu çektiğinizde, motor gene hiç tepki vermez, buna dikkat edilmesi gerekir. Ayrıca çıkarılan buji kablosundan kıvılcım atlıyor mu bunu güvenli (çarpılmadan) bir şekilde test ederek emin olmak faydalı olabilir. Buji kablosu arızası da yaygındır, buji kablosunun sağlam olduğundan emin olun, boşuna ateşleme bobinin değiştirmemiş olursunuz.
Ateşleme bobinin arızalandığında tamir yerine yenisi ile değiştirmek uygun olacaktır. Eğer aracınızda bağımsız elektronik ateşleme sistemi varsa, hangi ateşleme bobini arızalıysa sadece onu değiştirirsiniz. Eski tip tek ateşleme bobinli sistem varsa, bunun değişmesi gerekir.
Bazı gelişmiş motorlarda, ateşleme bobini bozulan silindire gönderilen yakıt kesilerek katalitik konvertörün zarar görmesi engellenir.

Ateşleme bobinin arıza tespiti nasıl yapılır ? (Soketli – Çok bobinli tip ateşleme bobini)
Ateşleme bobini soket pinleri doğru olarak tespit edilerek multimetreyle (avometre), ohm ölçümü skalasına ayarlayarak direnç değerleri ölçülmelidir. Primer ve sekonder sargıların direnç değerleri okunarak ve bu değerler katalog değerlerle karşılaştırılarak arıza kontrolü yapılabilir.

Direnç (ohm) ölçümünde tüm elektrik bağlantıları, soketler sökülmüş olmalıdır. Devrede elektrik akımı olmamalıdır.

Uçlar kontrol edilirken, multimetre direnç değeri sonsuz değer gösteriyorsa, ya da sesli konumdayken ötmüyorsa, bobin devresinde kopukluk vardır ve o ateşleme bobini arızalıdır demektir.
Ateşleme bobinin soket uçları doğru tespit edilmelidir. Örneğin: 4 pinliyse, soldan sağa ilk iki pin ucu – eksi uç, 3. Pin artı + uç, 4. Uç ise sinyal ucu olacaktır. (farklı modellerde farklı uçlar olabilir)

Multimetreyle ateşleme bobininin direnci ölçüldüğünde;
primer devre direnci 0,3 - 1 ohm arasında 
sekonder devre direnci 8-15 kilo ohm arasında olması normal kabul edilir. 
Ateşleme bobininin besleme voltajı 9-14  volt arasındadır. 

Not: katalog değerleri baz alınmalıdır.

(Bağımsız Elektronik Ateşleme Sistemi ve Ateşleme Bobini)



25 yorum:

  1. bu siteyi hazırlayanların ellerine sağlık çok teşekkür ediyorum

    YanıtlaSil
  2. öncelikle elinize bilginize sağlık, teşekkür ederim. benim sorum şu: bobinleri multi meter ile ölçtüm. 1 il 6.5 arasında çıkmalı sonuç. 3 bobinim 4.6 civarında çıkarken, bir bobbin 0.9 çıktı. parçacıya gidip sordum. sıfır bobin alıp denedim. 0.3 ölçtü. başka dükkanlardan da denedim, 0.3 ölçtü. bu nasıl olabilir? 0.3 yazmasına ragmen alayım mı o sıfır bobini?

    YanıtlaSil
  3. merhaba, benim araştırmalarıma göre bobinin primer direnci genellikle 0,3 - 1 ohm arasında normal kabul ediliyor. referans aldığınız değerler katalog değerler mi bilemiyorum.
    Bobinler arasındaki direnç farkı bu kadar çok olmamalı.
    Ölçüm yaparken multimetrenin değer skalasını doğru ayarladığınızdan (birimi ohm mu, kilo ohm mu gibi),
    Her ölçümde aynı multimetreyi kullandığınızdan (sapmalar olabilir),
    Bobinlerde direnç ölçümü yaparken doğru terminal uçlarına dokunduğunuzdan (primer devre-sekonder devre ayrımı - besleme ucu sinyal ucu gibi terminallar),
    Parçacıdaki bobinlerin elektronik değerlerinin aracınıza birebir uyumlu bobinler olup olmadığından,
    emin olun.

    Mümkünse yetkili servisten bilgi edinin özellikle direnç değerleriyle ilgili, belki onlar farklı bir yorum yapar. Siz yine bobinleri dilediğiniz yerden alıp takabilirsiniz. Önce bir emin olun.

    YanıtlaSil
  4. İyi günler getz 1.3 aracımın ateşleme katalog değerleri 12.5 kohm ile 13.5 kohm arası gösterilmiş motor soğukken bu değerler arasında ancak biraz yol yaptıktan sonra 10 km gibi motor çalışma sıcaklığına geldiğinde bobinleri tekrar ölçtüğümde 15 kohm ve üstü göstermekte bu durumda bobinde bir sorun olduğunu düşünebilirmiyiz?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. merhaba, sıcaklık arttıkça iletkenlerin direnci artar, bu normaldir. Araçta çekiş düşüklüğü, fazla yakıt yakma, düzensiz rölanti devri, gaz yememe gibi sorunlar yoksa; bobinler sağlamdır diye tahmin ediyor - düşünüyorum.

      Sil
    2. Cevap için teşekkürler....Aracımda usun zamandır çözemediğimiz çekiş sorunu bulunmakta şöyleki biraz dik bir rampaya 2. vites 5000 devirle girdiğim halde rampada güç kaybedip bayılıyor ve 40 km hız ve 3000 devirle yavaş yavaş çıkıyor gaza ne kadar bassamda fayda etmiyor. Düzdede gaza çok basarsam boğuluyor ama çeyrek gazla süper gidiyor...
      düşük devirde ilerlerken obd den baktığımda 2500 devirde 26 olan ateşleme avansı hızlanmak için gaza bastığımda 14 oluyor ve motor boğulup bayılıyor ayağımı gazdan çekince avans tekrar yükseliyor ve gaza az basarsam çekiş harika oluyor ama rampalarda veya yüklüyken aynı şeyi yapamıyorum... Kısacası uzun araştırmalarım sonucu aracımda avans gecikmesi var diye düşünüyorum ama neden olur bilemiyorum yardımcı olursanız memnun olurum...

      Sil
    3. merhaba, anlattığınız gibi ateşleme avansında bir sorun var gibi gözüküyor. Normalde devir yükseldikçe ateşleme avansı artması gerekiyor, sizdeyse tam tersi oluyor. Benim tahminim motor kontrol ünitesinin (ECU) yazılımında bir sorun olabilir.

      Bunun dışında ateşleme avansının ayarlanmasında en etkili sensör, vuruntu sensörüdür. Vuruntu sensörünü kontrol etmek gerekebilir.

      Bir diğer daha düşük şüpheli ise lambda sensörü.

      Supap sisteminde bir sorun olabilir mi (kompresyon kaçağı) gibi düşündüm ama, rölanti devrinde bir dalgalanma yok sanırım.

      bir de motorun hava almasında bir sorun var mı, hava filtresi temiz mi, motor rahat nefes alabiliyor mu, bunlara da bir bakın.

      Sil
    4. Egzoz kanallarının tamamının tıkalı olup olmadigindan emin olun

      Sil
  5. merhabalar hyundai accent milenyum kasa 16 valf 2000 model 1,5 aracımda sabah araba ilk çalıştığı zaman cat pat gaz yememe gibi sorunlar oluştu araba ısınınca herşey normal oluyordu fakat kontrol ettirdiğimde bobinin dışarıdan gözle görülür elektrik akımı geçişi sağladığını gördüm ve araba çalışırken bobinin dış kısmına açıkta olan yani kontrol kalemi ile dokunduğumda elektrik çarptı bu normal değildir sanırdam usta bobin arızası dedi kimisi buji kablosu diyor bilgisi olan varsa yardımcı olursa çok sevinirim...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      ateşleme bobininde ve buji kablolarında soyulmuş-açıkta bir kısım olmaması gerekir. Açıkta kalan kısım olursa kıvılcım atlaması meydana gelir ve buji çakmaz. Sorunu (elekrik kaçağını) hangi parçada gözlemlediyseniz, o parçanın değiştirilmesi gerekir. Buji kabloları soyulmuş veya kopuk değilse, sorunun buji kablosundan olmaması gerekir.

      Sil
  6. Gercekten cok aciklayici ve faydali paylasim icin cok tesekkurler.

    YanıtlaSil
  7. Usta honda civic var bende dohc vtec 93 model 136 beygir ustten cift egsantrik.bu araca bobinde sorun meydana geldi 2 adet ayri ayri yerden bobin aldim birisi 60 tl 96 model hondalar icinmis.birisi 130 tl o hangi model icin belirsiz.2 side arac isininca silkelemeler baslatiyor istop etmeler felan.disptor kapagina su dokunce duzeliyor. Napacam aldigim para bobinlere gidiyor. Isnternetten baktim yuksek performansli araclar icin bobin var 300 tl onumu alsam.aracim honda civic si 1993 model.manifold hava aliyor dediler onuda yaptirdim gene duzelmedi buji buji kablolari felan hepsini degistirdim.d16a9 kodu ayni birebir uyumlu.buji buji kaplolari aldim 100 tl ye gene duzelmedi.usta sen buna orjinal bobin al diyor.parcaci orjinal bobin uretilmiyor diyor.performans bobinimi almam lagzim arac 136 beygir yardimci olurmusunuz tsklr

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,

      Öncelikle bu yazıyı okumanızı öneririm: http://otomobilteknoloji.blogspot.com.tr/2016/04/honda-civic-atesleme-bobini-arizasi-atesleme-modulu.html

      Daha sonra, aşağıdaki önerileri iyi bir ustaya yaptırınız.
      1-Distribütörün avans ayarını çok iyi şekilde yaptırın, eksantrik milinin arkasında, montaj yerinde tutan civatalar gevşetilip, distribütör sağa-sola döndürülerek, rötar-avans verilir.

      2- ben üstten tek eksantrikli (sohc) z16z6 motorun, distribütörünün içindeki ateşleme bobininin primer ve sekonder ohm değerlerini buldum, bunları yazıyorum belki işinize yarar.
      primer sargı direnci: 0.6 - 0.8 ohm
      sekonder sargı direnci: 13,200 - 19,800 ohm

      3- Bobini değiştirmenin şöyle bir etkisi olabilir: ateşleme voltaj değeri artmış veya azalmış olabilir. bu durumda buji tırnak aralığı da buna uyumlu hale gelmelidir. Mesela yukarıdaki motorun buji tırnak aralığı 1,1 mm olarak geçiyor, bu değer sizin motorunkine yakın bir değer olabilir. Özetle buji tırnak aralıklarını sentille kontrol kontrol ettiriniz ve uygun aralıkta olduğundan emin olunuz.

      4- yine yukarı yazdığım motorun buji kablosunun direnci 25,000 ohmdan fazlaysa değiştirilmesi gerek diyor kitapçıkta. sizin motorun değerlerine yakındır belki.

      distribütör kapağına su dökmek iyi bir şey değil.

      yüksek performans parçaları yerine orjinal veya aynı değerdeki yedek parçalarını kullanmak daha doğru olur diye düşünüyorum.

      arıza çözülürse ilerleyen günlerde sonucu tekrar yoruma yazarsanız faydalı olacaktır.

      kolay gelsin.

      Sil
  8. Usta aracimin dispirotoru soktum kam milinden cikarttim butun sensorlwri soktum bobini cikarttim.ve dispurotor icindeki ateslemw beyninin kablolarini yerinden cikarttim.asiri derecede oksitlenmis yemyesil olmus onlari zimparaladim.disprotor kapagindagi aleminyum plakalarida penseyle cok hafif esnettim ice dogru ve tekrar topladim.calismayan honda tek marsda calisti.teklemw felan keaildi sorun atesleme beynindeki oksitlenmeymis(moduldeki).ucuz atlatyim.artik sorun ciksada dispurotorden olduguna kaant getirdim bu garantilenmis oldu en azindan.kolay gelsin

    YanıtlaSil
  9. Merhaba aracım sürekli bobin arızası veriyor yolda giderken arıza lambası önce yanıp sönüyor daha sonra sabit kalıyor bazen kendiliğinden sönüyor bana bir iki usta lambda sensöründen olduğunu söyledir temizlettim ama düzelme olmadı bir başka ustada beyindeki ateşleme sensörlerinden bahsetti bobine fazla akım gidiyordur bi dirençle halledilir dedi bu arada aracımda lpg yok hiçde bağlanmadı şimdi başka bir ustada bobinlerin hepsini değiştirirsem bu arızayı tekrarlamaz dedi yardımcı olursanız sevinirim teşekkürler

    YanıtlaSil
  10. Merhaba,
    Beyinde ateşleme sensörü diye bir parça yoktur, ustalarınız kötü gibi. Bu sitedeki oksijen sensörü konusunu ve yorumlarını okuyunuz (arama kutusuna yazın).

    İyi bir usta veya yetkili servisle görüşünüz. Bobinden de olabilir ama bobini değiştirip sorun tekrarlanan çok yorum geliyor.

    YanıtlaSil
  11. merhaba benim siz degerli ustama bir sorum olcak aracımda hem benzinde hem gazda yolda giderken hız kesip stop ediyodu ve ben ustama gittim pc bagladı ve bir arızanın görükmedigini söyledi bende yolda giderken stop etme sorunu oldugu için ustam neden yapar dedigim de krant sensörnden süphelendi ve degiştirdim krant senserünü nese ertesi gün sonra yine arıza yaptı aynı sekilde yolda giderken hem gazda hem benzinde stop etmeye bu sefer yolsa giderken tekleme yaptı ustama gittim pc bagladı atesleme bobin arıza verdigini söledi ve ben bujileri bobinleri takım halinde degiştirdim snra ertesi gün yine yaptı ve ben kaputu açtım bobin soketlerini kontrol ettim bir tane soketin kavruldugu gördüm bundan dolayı yaparmı arızayı diger 3 tanesi saglam yardımcı olursanız teşekkür ederim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      ateşleme bobin soketinin yandığını söylüyorsunuz, evet bundan dolayı motor tekleme ve stop etme yapar. bobin değil de kablo tarafındaki soket kısmı yanmış?

      bu arada problem krank sensöründen değilmiş demek ki. bir gün içinde ateşleme bobinleri arızalanmış. ustanız nasıl bir pc'ye bağladı acaba.

      aracın marka ve modeliyle en son durumu çözülünce tekrar yazarsanız faydalı olur.

      Sil
  12. Merhabalar;
    2006 model honda jazz cvt 112000 kmde aracım var 87000 kmde cvt yağı değişmiş ve lpg takılmış.
    aracımla ilgili bazı sorunlarım var
    1-)rolantide çalışırken titreme (lpgnin bakımını yapınca biraz daha azaldı)
    2-)vites D ve R konumundayken kalkışlarda istop edecekmiş gibi oluyor
    3-)vitesi R ye alıp hareket ettirdiğim zaman ön taraftan tııırrrtt diye bir ses geliyor
    4-)vites D ve R konumundayken devir dalgalanması oluyor (P ve N de bir sorun yok)
    bu sorunlar hangi parçanın ağrıza belirtileri olabilir?
    (eski sahibinin söylemesine göre arka 2 bobin ve bujiler değişmiş subap ayarı yapılmış) yardımcı olabilirseniz çok sevinirim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Problem cvt şanzımandan kaynaklı olabilir, belki motorda bir sorun yoktur. Şanzımandaki bir arıza-düzensizlik motorun devrini dalgalandırıyor olabilir.

      bu araçlardan anlayan iyi bir serviste kontrol ettirmek iyi olur.

      Sil
  13. Merhaba bende peugeot 508 1.6 turbo benzinli aracım var 10 gündür roLantisinde bozukluk oluyor ve çekiş kaybı yaşıyorum araç gaza yüklendiğinde terliyor ve motor arıza ışığı yanarak uyarı veriyor ve aynı zamanda da aracın fani çalışmaya başlıyor sanayide cihaza başlattığımız zaman 1. Silindir ateslemede tekleme yazıyor bu uyarıya göre tam olarak ne yapmam gerekir

    YanıtlaSil
  14. Merhabalar . İlk olarak bu şekilde bir site yaptığınızdan dolayı teşekkür ederim . Benim aracım ile ilgili bir problemim var . Kış ayına girdiğimizden beri sabahları aracım geç çalışıyor. Üstelik marşı çevirince motor zor dönüyormuş gibi oluyor. Aracım 1997 model HB Polo 207.000 km de olup Atiker marka sıralı sistem lpg mevcuttur. Aküsü yenidir bujiler hararet müşiri vs değişti sorun düzelmedi. Video olarakta çektim buyrun : https://yadi.sk/i/P6wTPOR_3AV8ni sorunum ile ilgili yardımcı olursanız beni büyük bir yükten kurtaracaksunız. Şimdiden teşekkür ederim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,

      Akünüz yeniyse ve sorunsuzsa, sorun marş motorundan gibi görünüyor, marş motoru aracın motorunu döndürmekte zorlanıyor. İyi bir oto elektrikçide marş motoru kontrol edilmeli, tamiri mümkün olabilir.

      Kontrol edilmesi gereken kısımlar:

      akü kutup başları sıkı ve oksitlenmemiş olmalı,
      akü den marş motoruna giden kalın kablo sağlam olmalı
      marş motoru şalterindeki kablo bağlantıları (hem kalın kablo ve ince şalter kabloları) kontrol edilmeli
      Marş motoru kontrol edilmeli, belki de kömürleri bitmiştir, küçük bir bakımla düzelebilir.

      Özetle iyi bir usta kontrol etsin.

      Sil

Arızalarla ilgili soru ve cevaplar için: https://otomobilteknoloji.blogspot.com.tr/p/oto-arza-soru-ve-cevaplar.html

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

Yazılı içeriklerin kopyalanması ve başka sitelerde yayınlanması yasaktır.